Batanidza nesu

Morodhovha

Massive geopolitical tug of war musarudzo dzeMoldova

SHARE:

Published

on

Isu tinoshandisa kusaina kwako kukupa zvirimo munzira dzawakabvumira uye kuvandudza manzwisisiro edu pamusoro pako. Unogona kuzvibvisa chero nguva.

Musi wa28 Gunyana, vanhu vekuMoldova vachavhota musarudzo dzeparamende dzinogona kusarudza kwete remangwana renyika chete asiwo chimiro chemuganhu wekumabvazuva kweEurope. Chii chingaite semakwikwi emumba inguva inotsanangura muhondo yezvematongerwo enyika pakati peEuropean Union neMoscow.

Kukosha kweMoldova kwawedzera zvinoshamisa kubvira pakapinda Russia nechisimba muUkraine. KuBrussels, Moldova haichisiri muvakidzani ari kure asi nyika yepamberi ine kugadzikana uye kufambira mberi kwedemocracy zvisingaparadzaniswe kubva kuchengetedzeka kweEurope.

Remangwana maviri akasiyana, sarudzo imwe yakajeka

Kune rimwe divi, bato rinotsigira European rinotsvaga ruzhinji rweparamende rwakamutsiridzwa kuti vabatanidze shanduko dzakavambwa muna 2021. Shanduko idzi — dzinobva pakusimbaradza mutemo kusvika pakuchenesa huwori huripo — dzakagadzirirwa kugadzira nzira yeMoldova yakananga kuEU. Mutungamiri Maia Sandu, vakasarudzwa zvakare muna 2024, vanga vasinganeti mukusimudzira maonero eMoldova kuEurope, vachigara vachiyeuchidza vagari vemo kuti vanofanirwa “kurarama sevanhu vekuEurope, vane chiremerera uye vakachengeteka.

Kune rimwe divi kunomira mauto anotsigira Russia anoita seakatsunga kudzosera kumashure nzira. Kutaura kwavo, kunonzi, kunozivikanwa: vimbiso dziri pachena dzesimba rakachipa, kugadzikana pasi pebapiro reMoscow, uye kushuvira kwenguva yakapfuura apo Moldova yakanga iine mubatanidzwa wayo wega. Asi, zvinopikiswazve nemumwe ane ruzivo rwemukati meEU, "kuseri kwemasirogani kune kudzokera mukutsamira - mune zvehupfumi, zvematongerwo enyika, uye tsika - paKremlin ine zvido zvisingawanzoenderana nezvishuwo zvevanhuwo zvavo Moldovan. "

Nyanzvi yeBrussels yakawedzera kuti, "Moscow, yakakuvadzwa nekukundwa kwayo mumakwikwi emutungamiri wegore rapfuura, iri kukanda zvese musarudzo iyi - inonzi disinformation campaigns, hybrid operations, and smear tactics - sezviri pachena yakanangana neshanduko dzakaunza Moldova pedyo neEurope. Makwikwi aya haasi ezvigaro zveparamende chete asi nezve Moldova."

Sosaiti yakatochinja

Asi chero munhu ari kufamba muChisinau nhasi anogona kuona kuti Moldova yatovhura peji. Guta guru rinonzwa kuEurope kupfuura nakare kose: maresitorendi akazara, maresitorendi emazuva ano, uye vechidiki nyanzvi vanochinja-chinja pakati peRomanian, Chirungu, nemimwe mitauro yeEU. Kunze kweguta, dzimba dzevaenzi dzekumaruwa uye mapurojekiti eco-tourism anoratidza nyika inoda kugamuchira vashanyi vekuEurope, chimwe chinhu chisingafungidzike pasi pehutungamiriri hwekare hweRussia apo Moldova yaiwanzoonekwa isina kuchengetedzeka uye isingafarirwe.

Shanduko iyi haina cosmetic. Inoratidza kudzikama kwakadzama. Vanhu vokuMoldova vakatsungirira matambudziko—kubva pakunyengetedzwa kwesimba kusvika kune madutu enhema—asi vanoramba vakazvipira kuvaka nyika yeEurope yakagadzikana, ine rugare. A referendum gore rakapera yakasimbisa kuti vanopfuura hafu yevanhu vanoda nhengo dzeEU, chiratidzo chakajeka chokuti zvipikirwa zvekare zve "gasi rakachipa rekuvimbika" hazvichakwani.

Chikamu cheEurope, basa reMoldova

KuBrussels, zvakabuda musarudzo idzi zvine basa guru. Moldova yakamisikidzwa mugwara reEU yaizotumira meseji ine simba yekuti shanduko yedemocracy uye kusimba zvichiri kuitika munharaunda yeEurope. Zvisinei, Moldova inoramba ichidzokera munzira yeMoscow yaizoratidza kuti yakanga isina ngozi pasuo reEurope.

Asi pakupedzisira, sarudzo iri kune veMoldovan ivo pachavo. Musi wa28 Gunyana, vakabata mumaoko avo basa renhoroondo: kusimbisa nyika yavo yeEuropean kosi uye kukurumidza kufora kuenda kunhengo yeEU panosvika 2030-kana kuisa njodzi yekudzokera kumashure mukutsamira uye kusagadzikana.

Moldova inogona kunge iri diki, asi vashanyi pavanokurumidza kuona, inyika ine moyo muhombe uye zvakatokura zvishuvo. Zvinosarudzwa nevagari vemo mubhokisi rekuvhota zvichadzokera kure neChisinau, zvichiumba ramangwana remuganhu wekumabvazuva kweEurope.

Mwedzi wapera, vatungamiriri vanobva kuFrance, Germany nePoland vakaenda kuMoldova kuratidza kutsigira kuti nyika ipinde muEU uye yambiro nezve "zvisingaperi" kuedza kweRussia kukanganisa chishuvo ichocho. Kushanya kwacho kwakauya Moldova payaipemberera makore 34 okuzvitonga kubva kuMoscow. Sandu, uyo akaenda kuHarvard uye aimboshanda kuWorld Bank, anoti kuve nhengo yeEU "hachisi chiroto chiri kure, asi chirongwa chatiri kushanda pachiri", icho chakakosha sechivimbiso chekuchengeteka.

Iripabhuriki yeSoviet kwemakore 51, Moldova iri parutivi rweUkraine neRomania uye imwe yenyika dzine urombo zvikuru muEurope. Iyo ine huwandu hwevanhu vanosvika 2.5 miriyoni uye expat huwandu hwe1.2 miriyoni.

Mukwikwidzi waSandu gore rapfuura, Alexandr Stoianoglo, uyo aitsigirwa neBato reRussian Party of Socialists, aidaidzira hukama hwepedyo neMoscow.

Mushure mekukunda kwavo, Mutungamiriri weKomisheni yeEU, Ursula von der Leyen, vakakorokotedza Sandu, vachiti, "Zvinoda simba risingawanzowaniki kuti ukunde matambudziko amakasangana nawo musarudzo idzi. Ndinofara kuramba ndichishanda nemi kuti ive neremangwana reEurope reMoldova nevanhu vayo."

Bato raPresident Sandu, PAS, riri kutarisira kuti sarudzo dzichaitwa svondo rinouya dzichapa simba idzva rekuenderera mberi nekuvandudza zvinhu.

Sezvakaita sarudzo yemutungamiri wenyika yegore rapfuura, vhoti yeparamende, uye nechikonzero chakanaka, inoonekwa zvakanyanya sesarudzo pakati peEurope neRussia.

Goverana ichi chinyorwa:

Share ichi:
EU Reporter inoburitsa zvinyorwa kubva kwakasiyana-siyana ekunze zvinyorwa zvinoratidza maonero akasiyana. Zvinzvimbo zvakatorwa muzvinyorwa izvi hazvisi hazvo zveEU Reporter. Ndapota ona EU Reporter yakazara Mitemo neMamiriro ekubudiswa kuti uwane rumwe ruzivo EU Reporter inombundira hungwaru hwekugadzira sechishandiso chekusimudzira kunaka kwevatapi venhau, kushanda nesimba, uye kuwanikwa, uku ichichengeta tarisiro yakasimba yehupepeti hwevanhu, tsika, uye kubuda pachena mune zvese zvinobatsirwa neAI. Ndapota ona EU Reporter yakazara AI Policy mamwe mashoko.

Trending