Batanidza nesu

Morodhovha

Komisheni yeSarudzo yemuMoldova inovharisa vacherechedzi vekuEurope pamberi pereferendamu yakakosha yekupinda muEU

SHARE:

Published

on

Isu tinoshandisa kusaina kwako kukupa zvirimo munzira dzawakabvumira uye kuvandudza manzwisisiro edu pamusoro pako. Unogona kuzvibvisa chero nguva.

Sezvo Moldova inosvika kune imwe yenguva dzakakosha kwazvo munhoroondo yayo yemazuva ano - sarudzo yemutungamiri wenyika panguva imwe chete uye referendamu yekuvandudzwa kwebumbiro remutemo kuti European Union ipinde - kuve pachena kwehurongwa uhu kuri kuongororwa zvakanyanya. Central Electoral Commission (CEC) yekuMoldova yaramba zvikumbiro zvakawanda kubva kuEuropean non-Governmental Organisations (NGOs) nechinangwa chekutarisa mavhoti ari kuuya, zvichiratidza kushushikana nekuvhurika kwemaitiro esarudzo nereferendamu, kunyanya kuMoldova diaspora inogara muEurope. Union.

Referendamu iyi, yakarongwa kuitwa musi wa20 Gumiguru, 2024, ichapa vagari vemuMoldova mukana wekuvhota kuti Moldova iswedere pedyo neEuropean Union nekugadzirisa Bumbiro reMitemo kuti ribvumire kuva nhengo yeEU. Tichifunga nezvesimba rakadzama iro vhoti yakadai ingave nayo mune ramangwana reMoldova, kuve nechokwadi chekuti sarudzo dzakavhurika uye dzakajeka kwakakosha-kwete chete kunyika asi kuhukama hwayo nedzimwe nyika, kunyanya neEuropean Union.

Zvakadaro, kurambwa kwezvikumbiro kubva kumaNGO akawanda emuEurope ane hunyanzvi mukukurudzira kujeka muhurongwa hwegutsaruzhinji kwasimudza mireza mitsvuku. Hazvina kuti zvikumbiro zvakawanda zvakarambwa nezvikonzero zviri pamutemo chete, asi kurambwa kwacho kwakaburitswa pasina tsananguro dzakajeka, izvo zvasiya masangano aya asina zvaanokwanisa kuita. Izvi zvakaitika kunyangwe kuvhota, kunyanya kuvagari vekuMoldova vanogara kunze kwenyika, kuri kuitika zvakanyanya mukati meEuropean Union - uko remangwana reMoldova angangove nhengo yeEU rine fariro huru.

MaNGO eEuropean akavharirwa kubva pakuona muEU Territory

Muzviitiko zvakawanda, maNGO eEuropean akanyorera kuongorora sarudzo nereferendamu haana kuwana mhinduro kubva kuCEC zvachose. Pasinei nekuendesa magwaro ose anodiwa pachine nguva mberi, nhamba huru yemasangano akasiiwa ari limbo, nezvikumbiro zvawo zvisina kubvumwa kana kugadziriswa. Kushaikwa kwekutaurirana uku kunosimbisazve kusajeka kwechirongwa chekunyoresa vacherechedzi.

Pakati pemasangano ane zvikumbiro zvakarambwa pane akati wandei anoremekedzwa NGOs kubva mhiri kweEU, kusanganisira:

  • Academie de Géopolitique de Paris
  • Asociacion Principios (Madrid)
  • Iyo International Center for Relations & Diplomacy (London neBrussels)
  • Fundacion Fortius Espana
  • Fundacion Sociedad Civil (Speini)
  • Instituto Trezeno (Putugaro)
  • History Heritage Humanity (Paris)
  • Together for Future (Jojiya)

MaNGO aya, anozivikanwa nebasa rawo mukukurudzira hutongi hwejekerere uye hutongi hwegutsaruzhinji, akanyorera kuti atarise kuvhota munzvimbo dzekuvhotera dzevagari vekuMoldova vanogara muEU. Asi, nenzira inoshamisa, CEC yakaramba zvikumbiro zvavo, kazhinji ichipa zvikonzero zvakanyanyisa kana zvikonzero.

Kusasarudzwa uku kunonyanya kushamisa kana tichitarisa zvakaita referendamu. Vagari vemuMoldova vachange vachivhota kwete kumutungamiri wavo anotevera chete, asi pakuvandudzwa kwebumbiro remitemo kunogona kuvhura mukana wekuti Moldova ive nhengo yeEU. Uye zvakadaro, masangano akavakirwa muEU ari kuvharirwa kuona vhoti yakakosha iyi - mukati menzvimbo yeEU.

Kupokana uku hakuna kumboonekwa. Masangano akanyimwa chinzvimbo chevacherechedzi ari kusimudza nyembe, achinongedzera kugwara rekunyoresa reCEC rakajeka uye kushaikwa kwegwara rakajeka kune vangango tarisa. Pamusoro pezvo, masangano akati wandei akataura kuti haana kana kumbowana mhinduro kuzvikumbiro zvavo, kunyangwe akaendesa magwaro ese anodiwa nguva isati yasvika.

An Opaque uye Sarudzo Registration Maitiro

Chirongwa chekunyoresa semucherechedzi wepamutemo chave chakazara nematambudziko kubva pakutanga. Masangano anoda kuongorora sarudzo nereferendamu asangana nekusave negwara rakajeka kubva kuCEC, izvo zvasiya vakawanda vavhiringika kuti voendesa sei magwaro avo nemazvo. Kushaikwa kwejekerere uku, pamwe chete nekusarudzwa kwemaitiro ekupa mvumo, zvakonzera kushushikana kuti masangano anenge akokwa chete ndiwo ari kupihwa chinzvimbo chekuona.

Ongororo yerondedzero yeCEC yevacherechedzi vakatenderwa pasi rose inoratidza kusavapo kwemasangano akazvimirira, ebato rechitatu anotarisisa hutongi hwejekerere. Rondedzero iyi inosanganisira mashoma - kana aripo - maNGO akazvimirira akashandisa kuburikidza nekutanga kwavo. Pane kudaro, zvinoita sekunge masangano chete akakokwa neCEC akapihwa green light kuti atarise sarudzo. Izvi zvinopa maitiro anonetsa: iyo CEC iri kubvumidza chete avo vanocherekedza yainoda, pane avo vakazvipira kuita pachena.

Kunetseka kweDemocracy uye EU Relations

Chiitiko ichi chinomutsa mibvunzo yakaoma pamusoro pekuperera kwesarudzo yemuMoldova, kunyanya panguva iyo nyika iri kufunga nezvekuchinja kwebumbiro remitemo uko kunogona kushandura hukama hwayo neEuropean Union. Mhedzisiro yereferendamu inogona kunge iri nguva yakakosha kune ramangwana reMoldova, uye kusabatanidzwa kwevacherechedzi vekuEurope - avo vakamisikidzwa kuti vape vasina kwavakarerekera uye nyanzvi yekutarisa - njodzi dzinokanganisa kuvimba mukuita.

Mamiriro acho ezvinhu anopawo mumvuri pamusoro pegwaro regutsaruzhinji reMoldova. Vacherechedzi vepasi rose vanoita basa rakakosha mukuona kuti kune sarudzo dzakachena uye dzakachena nekupa ongororo isina kwayakarerekera yemafambisirwo ekuvhota. Nekusiya masangano akadai, kunyanya ayo ane rekodhi yekusimudzira pachena, CEC haisi kukanganisa kuvimbika kwesarudzo dziri kuuya nereferendamu asi zvakare kuisa mungozi hukama hweMoldova neEuropean Union.

Kushevedzwa Kwekuongorora

Nekuda kwezviri kuitika izvi, nyika dzepasi rose dzinofanirwa kutarisisa maitirwo esarudzo eMoldova mumavhiki anotevera. Kusatorwa kwemasangano akazvimiririra eEuropean NGOs kuti acherechedze referendamu yekupinda muEU, kunyanya mukati memiganhu yeEU, kunofanira kuunza kushushikana kukuru. Zviito izvi zvinopesana nezvishuwo zveMoldova zvekupinda muEuropean Union, uko kuve pachena uye kutonga kwegutsaruzhinji zviri musimboti wakakosha.

Masangano akarambwa akagovera magwaro ezvikumbiro zvavo uye kurambwa kwavakagamuchira. Zviratidziro zvekutumira uye mhinduro dzeCEC dzinopenda mufananidzo weiyo isina kukwana uye isina kujeka sisitimu - iyo iri kudzora yakazvimirira yekutarisa panguva iyo remangwana redemokrasi reMoldova riri pamutsetse.

Sezvo sarudzo nereferendamu zvasvika, zvicharamba zvichionekwa kuti Moldova ingavimbise vagari vayo pamwe nenyika dzepasi rose kuti hurongwa uhu huchange hwakasununguka, husina kunaka, uye huchavhurika kuongororwa.

Goverana ichi chinyorwa:

Share ichi:
EU Reporter inoburitsa zvinyorwa kubva kwakasiyana-siyana ekunze zvinyorwa zvinoratidza maonero akasiyana. Zvinzvimbo zvakatorwa muzvinyorwa izvi hazvisi hazvo zveEU Reporter. Ndapota ona EU Reporter yakazara Mitemo neMamiriro ekubudiswa kuti uwane rumwe ruzivo EU Reporter inombundira hungwaru hwekugadzira sechishandiso chekusimudzira kunaka kwevatapi venhau, kushanda nesimba, uye kuwanikwa, uku ichichengeta tarisiro yakasimba yehupepeti hwevanhu, tsika, uye kubuda pachena mune zvese zvinobatsirwa neAI. Ndapota ona EU Reporter yakazara AI Policy mamwe mashoko.

Trending