Rubatsiro rwevanhu
Rubatsiro rweEU rwakakura kupfuura IRC Emergency Watchlist 2026 sezvo rutsigiro rwepasi rose 'rwaparara'
Komiti yeInternational Rescue Committee (IRC) yakaburitsa runyorwa rwayo rwegore negore rwekuti "Emergency Watchlist" inoratidza nyika makumi maviri dzainoti ndidzo dziri panjodzi huru yekuwedzera matambudziko erubatsiro muna 2026.
Nyika nhatu dziri pamusoro pane dzakanyorwa gore rino - Sudan, iyo Occupied Palestinian Territory, neSouth Sudan - dzinopa "mienzaniso yakajeka yemhedzisiro yakaipa" yeizvo IRC inodana kuti "New World Disorder".
Runyorwa rweEmergency Watchlist rwunoratidza mufananidzo wakashata wemamiriro ezvinhu aripo pasi rose, uko huwandu husina kumboitika hwezvido zvevanhu huri kuzadzikiswa nekuderedzwa kukuru kwerubatsiro.
Rinoti, pari zvino kune hondo dziri kuitika zvakanyanya kupfuura chero nguva kubva paHondo Yenyika II, vanhu vanosvika mamiriyoni mazana maviri nemakumi matatu nemapfumbamwe vanoda rubatsiro rwevanhu, vanhu vanodarika mamiriyoni zana negumi nemanomwe vanodzingwa mumisha yavo, uye gore ra2025 riri munzira yekuva gore rakanyanya kufa kune vanorwira kodzero dzevanhu.
Asi, IRC inoti pane "kuwedzera simba" kuti isangane nenguva ino, mari yepasi rose yekubatsira vanhu yakaderedzwa ne50% mugore rapfuura. Kuderedzwa uku kunogona, sezvinotaurwa, kukonzera kufa kwevanhu mamiriyoni 1.8 muna 2025 chete, kusanganisira vana 700,000 vari pasi pemakore mashanu.
EU ndeimwe yevanopa rubatsiro rwakawanda vari kuwedzera rutsigiro rwavo rwemari, inodaro IRC, nebhajeti rayo rerubatsiro rwevanhu rakarongwa kusvika €25 bhiriyoni mumakore kubva muna 2028 kusvika 2034.
Zvisinei, "zvakakosha" kuti bhajeti idzva iri rishandiswe kuwedzera rutsigiro kunyika dzisina kusimba uye dzakakanganiswa nehondo. IRC inoti mupiro weEU kunyika dzinotarisa zvinhu zvakati waderera kusvika pa8% chete yemari yaishandiswa nerubatsiro rwekunze muna 2023 - nemadhora mabhiriyoni matatu nehafu emadhora achiratidza chikamu chayo chidiki kwazvo munyika dzinotarisa zvinhu zvakatitarisa kubvira muna 2013, inodaro.
Izvi, sekureva kweIRC, chikamu chidiki chebhajeti rerubatsiro reEU pane US (19%) neUK (14%), pamwe nedzimwe nyika dziri nhengo dzayo dzakadai seSweden (23%) neGermany (10%). Dare rinoona nezvenyaya iyi rinoti, EU yakagovera 15% yerubatsiro rwayo rwekunze kunyika dzisina kusimba uye dzakakanganiswa nehondo muna 2023.
IRC inobatsira vanhu vakawirwa nematambudziko erubatsiro—kusanganisira dambudziko remamiriro ekunze—kuti vararame, vadzoke, uye vagadzire hupenyu hwavo patsva. Yakavambwa muna 1933 nekudaidzwa kwaAlbert Einstein, IRC iri kushanda munyika dzinopfuura makumi mana uye mumaguta makumi maviri nemasere emuUS ichibatsira vanhu kudzoreredza hutano, kuchengetedzeka, dzidzo, kugara zvakanaka kwehupfumi, uye simba.
Vachitaura nezvemushumo uyu neChipiri, Imogen Sudbery, Executive Director weIRC Belgium vakati: "Sezvo rubatsiro rwevanhu ruchida mari yakawanda uye yepasi rose yekugadzirisa kudzikira kwemamiriro matsva ezvinhu, EU inotarisana nemiedzo yayo yakaoma."
"Danho reKomisheni rekuwedzera bhajeti rayo rerubatsiro rwevanhu pasi peMultiannual Financial Framework (MFF) rinoratidza kutsunga kwayo kusangana nenguva iyi. Zvino zvakakosha kuti nyika dziri nhengo neParamende yeEurope dzitsigire mazano aya ebhajeti, uye dzive nechokwadi chekuti haadzoserwe shure sezvo hurukuro dzichienderera mberi. Danho rinotevera richava rekuona kuti bhajeti iri raendeswa zvakananga kunyika dzinoida zvakanyanya - kusanganisira idzo dziri paWatchlist yeIRC iyo yakagamuchira 8% chete yebhajeti rerubatsiro rwekunze reEU muna 2023."
"Kunyange zvazvo maonero ekubatsira vanhu asina kunaka, MFF itsva inopa EU mikana yaisingakwanise kurasikirwa nayo - mukana wekutsigira nharaunda dzine njodzi kuti dzitsungirire matambudziko enguva itsva ino, mukana wekudzivirira vagari vayo kubva kumatambudziko asingamire pamiganhu yenyika, mukana wekuzvisimbisa semutungamiri wekubatsira vanhu pasi rose, uye mukana wekubatsira kuumba hurongwa hutsva hwekubatsira hunoshanda, hunoenderera mberi uye hwakakodzera ramangwana."
"Kurongeka kwenyika dzese kuri panjodzi - kungave kwakasimba kana kuti kwakatonyanya kusagadzikana zvinoenderana nekuti EU inosarudza here kutora danho iri."
Runyorwa rwe2026 Emergency Watchlist runonyevera kuti kuwedzera kwezvinodiwa uye kudzikira kwerutsigiro rwepasi rose hazvisi kungokundikana kwerubatsiro chete - asi mhedzisiro yakananga ye "New World Disorder" inotsanangurwa nekuwedzera kukwikwidzana kwezvematongerwo enyika, kuchinja kwekubatana, uye kutaurirana kwekutengeserana.
Dambudziko iri riri kubuda riri kukonzera matambudziko munyika dzinotarisa zvinhu zvisina kunaka. Asi IRC Watchlist yegore rino inojekesa kuti: zvinotanga munyika dzakakanganiswa nematambudziko hazvizorambi zviripo.
Mamwe mashoko anobva kuna David Miliband, Mutungamiriri uye CEO weIRC uye aimbova gurukota rezvekunze muUK (2007-2010), uyo akati: "Zviri kuonekwa neIRC pasi hazvisi tsaona inosuwisa."
Aimbove nhengo yeparamende yeLabour akawedzera kuti, "Nyika haisi kungokundikana kupindura matambudziko chete; zviito nemashoko zviri kuunza, kuwedzera, uye kuripa mubayiro. Kukura kwedambudziko muSudan, riri pekutanga pane Watchlist yegore rino kwegore rechitatu rakatevedzana uye ikozvino dambudziko guru revanhu rakambonyorwa, chiratidzo chedambudziko iri."
"Zviri kutariswa gore rino zvinoratidza nhamo asiwo yambiro: pasina matanho ekukurumidzira kubva kune vane simba rekuita mutsauko, gore ra2026 rinogona kuva gore rine njodzi zvikuru. Vanhuwo zvavo vari munyika dzinotariswa vari kubhadhara mutengo nhasi. IRC inomira navo kuti vape mhinduro dzinoshanda dzinoponesa hupenyu uye dzinodzoreredza tariro. Asi New World Disorder yasvika, uye mhepo iri kukwira kwese kwese. Zvinetso zvinobereka kusagadzikana. Mubvunzo ndewokuti topindura nepfungwa here, mukana wekuvandudza kana kuti todzokera shure."
IRC iri kukumbira EU nenyika dziri nhengo dzayo kuti vatore "matanho mashanu akajeka" ekugadzirisa "New World Disorder" iyi:
- Dzorerai kuremekedzwa kweMutemo weHumanitarian wePasi Pose (IHL): EU nenyika dziri nhengo dzayo dzinofanira kubhadharisa mari kune avo vanotyora mitemo yehondo, vachishandisa nzira dzese dzekutarisira mhosva.
- Kuvimbisa kuwana rubatsiro rwakachengeteka: EU nenyika dziri nhengo dzayo dzinofanira kusimbisa kugona kwevanopa rubatsiro rwevanhu pamberi, mukana wekuwana rubatsiro rwekudzivirira hutachiona kubva munhaurirano dzezvematongerwo enyika nedzehondo, uye kuisa mari muhunyanzvi hwavo hwekubatsira vanhu.
- Isa mari yerubatsiro pakutanga kuti pave nemigumisiro yakanaka uye kuchengetedzeka: EU inofanira kupa rubatsiro rwebudiriro rwepamutemo (ODA) kumatunhu asina kusimba uye ane gakava, ukuwo ichizadzisa zvipikirwa zvekubhadhara mari inochinjika uye yemakore akawanda.
- Isa mari mumhinduro dzakasimbiswa uye dzine simba guru: Sisitimu yerubatsiro inofanira kuwedzera nzira dzakasimbiswa uye dzinoshanda zvakanaka dzakadai serubatsiro rwemari, matanho ekudzivirira hutano, uye kurapwa kuri nyore kwekushaya chikafu chakakwana kwevana.
- Dzivirirai kodzero dzevapoteri nevanhu vakabviswa mudzimba dzavo: EU nenyika dziri nhengo dzayo dzinofanira kuchengetedza Mutemo weVapoteri wePasi Pose, kunyanya kodzero yekuva mupoteri, uye kuwedzera nzira dzepamutemo dzevanhu kuti vasvike pakuchengetedzeka.
- Nyika gumi dziri pamusoro pekutarisa gore rino ndeidzi:
- Sudhani
- Yakatorwa Palestinian Territory
- South Sudan
- Ithiyopiya
- Haiti
- Myanmar
- DRC
- Mali
- Burkina Faso
- Rebhanoni
Goverana ichi chinyorwa:
EU Reporter inoburitsa zvinyorwa kubva kwakasiyana-siyana ekunze zvinyorwa zvinoratidza maonero akasiyana. Zvinzvimbo zvakatorwa muzvinyorwa izvi hazvisi hazvo zveEU Reporter. Ndapota ona EU Reporter yakazara Mitemo neMamiriro ekubudiswa kuti uwane rumwe ruzivo EU Reporter inombundira hungwaru hwekugadzira sechishandiso chekusimudzira kunaka kwevatapi venhau, kushanda nesimba, uye kuwanikwa, uku ichichengeta tarisiro yakasimba yehupepeti hwevanhu, tsika, uye kubuda pachena mune zvese zvinobatsirwa neAI. Ndapota ona EU Reporter yakazara AI Policy mamwe mashoko.
-
Kashmir4 mazuva apfuuraVakadzi nevasikana 9,765 vakashaika muKashmir vanoda kutariswa nenyika dzepasi rose
-
Hutano hwemhuka4 mazuva apfuuraNzira itsva yeEU inofanira kubatsira varimi kuti vaenderere mberi nehurongwa hwekudya hune hunhu hwakanaka
-
Izirayeri2 mazuva apfuuraMakurukota ezvekunze eEU achakurukura nezvesarudzo dzekuganhurira kutengeserana nenharaunda dzeIsrael dziri muJudea neSamaria
-
Mekisiko4 mazuva apfuuraEU-Mexico: Kunyange vamwe vachivaka masvingo, Europe ichivaka mabhiriji
