Batanidza nesu

utano

Zuva reMadzimai rePasirose: Remangwana nderevakadzi

SHARE:

Published

on

Isu tinoshandisa kusaina kwako kukupa zvirimo munzira dzawakabvumira uye kuvandudza manzwisisiro edu pamusoro pako. Unogona kuzvibvisa chero nguva.

Zuva reMadzimai rePasirose rinopembererwa gore rega rega musi wa8 Kurume, semukana wekuratidza mipiro inokosha yevakadzi pasi rose. Gore rino kuti tipemberere, zvakakosha kuratidza vamwe vevakadzi vanotungamira - kubva kuTanzania kusvika kuCanada kusvika kuBangladesh - vanoshanda muhutano, uye kunyanya avo vari muchikamu chehutano hwepfungwa.

Vakadzi vanoshanda mubazi rezvehutano vanga vachiregeredzwa kwenguva yakareba. Kumwe kwekutsvaga kwakakosha kwezvekurapa nesainzi kwakaitwa zvisiri izvo nevarume, vakaita saRosalind Franklin, avo vasina kunyatsobudirira. zvikanzi nekuda kwebasa rake rakakosha pakutsvaga DNA, kana Nettie Stevens uyo Akawanikwa kuvapo kwemachromosomes eX neY. Pasinei neizvi, vakaramba vachishanda nesimba kuti nyika ive nzvimbo ine hutano kune wese munhu.

Munguva yazvino, hutano hwepfungwa huri kuramba huchinzwisiswa sechinhu chakakosha pakugara zvakanaka kwenguva refu, asi huchiri kusatsvakurudzwa zvakakwana uye hahuna kuitwa zvakakwana, kunyanya kana varwere vari vakadzi. [1] Munhoroondo yese, manzwiro evakadzi akaderera se'hysteria', zvichireva musiyano wevarume nevakadzi mukupindura kune zvinoshungurudza zvechisikigo izvo zvaiwanzoita kuti pave netsika dzisina kuenzana uye dzinowanzova nengozi dzekurapa. Zvinosuwisa kuti, zvimwe zvinhu zverusarura irworwo zvichiripo uye zvidzidzo zvakagara zvichiratidza kuti hutano hwepfungwa hwevakadzi hwakaderera. zvisina kukwana inorapwa, kana kushandiswa se mbudzi kutsanangura zvimwe zvinhu, pane kuti vanachiremba vashande kuti vanzwisise dambudziko racho. Izvi zvine zvazvinoreva zvakawanda, pasinei nekukanganisa kwazvinoita pavanhukadzi vasiri kuwana rubatsiro rwakakodzera rwehutano hwepfungwa.

Kunewo mari inobhadharwa pahupfumi, yekukundikana kurapa nekuisa pamberi hutano hwepfungwa dzevakadzi. Pasi rose, vakadzi havasi ivo chete vanoita basa rakakosha mumabasa epamutemo, asi vanopawo ruzhinji rwevanhu vasingabhadharwe. kutarisira uye mabasa epamba izvo zvinoita kuti nhengo dzemhuri dzirambe dzichishanda uye dzichibudirira mune zvemari.

Kana nyika ikasatanga kufunga zvakanyanya nezvehutano hwepfungwa, inogona kuva denda rinotevera risinganzwiki, rakafanana nekumanikidzwa kuri kuita masangano ehutano atiri kuona pari zvino kunokonzerwa nekusvuta nekufutisa. Kunyange hazvo migumisiro yekusvuta nekufutisa ichiwanzoitika gare gare muhupenyu, hutano hwepfungwa husina kunaka hunogona kukura chero nguva uye hunokanganisa vanhu vanobatana nekusiya mabasa padanho rega rega rehupenyu. Tichifunga izvi, zvakakosha kuratidza vatungamiriri vakashanda pamwe chete nehutano hwepfungwa nehwevakadzi nekutsigira nekukurudzira zvese zviri zviviri.

Kune vanachiremba vepfungwa vakawanda vatanga kushandisa hunyanzvi hwavo hwekurapa kuona kuti vakadzi pasi rese vanowana rubatsiro rwehutano hwepfungwa rwavanofanira kuwana uye vanofanirwa kurumbidzwa zvakanyanya. Mumwe wevanachiremba vepfungwa vakadaro ndi Mambalikalathil Sarada MenonM. Sarada Menon, semazivirwo aaiitwa, ndiye mukadzi wekutanga kunyoresa sachiremba wepfungwa muIndia uye muvambi weSchizophrenia Research Foundation iri muChennai, iyo yave iri pamberi mukudzidza nekurapa chirwere cheschizophrenia. Akapihwa mubairo wePadma Bhushan muna 1992, nekuda kwemabasa ake munharaunda, uye akafa muna 2021 ava nemakore 98, zvichisiya nharaunda yepasi rose yehutano hwepfungwa iri muurombo nekuda kwekurasikirwa kwake. Basa rake rakagadzirira nzira vakadzi muSouth East Asia nepasi rose.

Mumwe chiremba wepfungwa ari kuramba achibvisa zvipingamupinyi ndiye Dr Cornelia Wieman, uyo ari chiremba wepfungwa wechikadzi wekutanga wekuCanada. Dr Wieman anga ari mutsigiri mukuru wenharaunda yeVanhu vekuIndia, uye ndiye akatanga kiriniki yeMental Health Services iri panzvimbo yakakura kwazvo yeFirst Nations reserve munyika. Pamusoro peizvi, akashanda zvakanyanya nehurumende yeCanada kugadzirisa huwandu hwevanhu vanozviuraya munharaunda yake, kunyanya pakati pevechidiki. Iye zvino anoshandawo semutevedzeri weChief Medical Officer weFirst Nations Health Authority pamwe nekushanda sapurofesa nemumiriri.

Kuwedzera kune basa rinokosha rinoitwa nevanachiremba vepfungwa, kunewo basa rinokosha riri kuitwa nevanotsigira hutano hwepfungwa pasi rose. Mumwe mukadzi akadaro ndi Dior Vargas, murwiri wekodzero dzevanhu, mutauri uye muvambi wePeople of Color and Mental Illness Photo Project. Dior mutsigiri anodada wehutano hwepfungwa, achishandisa hunhu hwake hweLatina nehwevanhukadzi kuti abvise rusarura rune chekuita nehutano hwepfungwa munharaunda idzi. Akashanda nehurumende yaObama seWhite House Champion of Change pamwe nekushanda semupi wezano wedambudziko reCrisis Text Line, achiita basa rakakosha rekubatsira kushandura nyaya yehutano hwepfungwa.

Mumwe mukadzi anoshanda padanho rechikoro kurwisa rusaruro rwehutano hwepfungwa ndiye Saima WazedSaima ndiye akagamuchira mubairo wegore ra2025. Mubairo weHutano hwepfungwa 2025 akapihwa neAnnual International Mental Health Conference, uye mutsigiri akasimba wekunzwisisa hutano hwepfungwa uye autism. Iye inyanzvi yepfungwa yechikoro ine rezinesi uye Mutungamiriri weDunhu reWHO yeSouth-East Asia Region, imwe yenguva yekutanga iyo director wedunhu ave nyanzvi yehutano hwepfungwa. Akashandawo semutsigiri wepasi rose weautism weWHO's Expert Advisory Panel pahutano hwepfungwa uye akabatsira mukuvaka hukuru hwenyika yehutano hwepfungwa muBangladesh, kunyanya kuratidza basa rine shanduko yemamiriro ekunze panyaya iyi.

Mumwe mukadzi anoshamisa anonzwisisa hukama hwakaoma pakati pehutano hwepfungwa, mamiriro ekunze nenzanga ndiSia Edward. Sia ndiye Mutungamiriri weChirongwa che Ruzivo neRutsigiro rweHutano hweNharaunda yeTanzania, uye mutsigiri ane shungu dzehutano hwepfungwa, kutarisirwa kweHIV, uye kodzero dzevanhu. Anoshandisa nzira yakazara yekutarisa nyaya dzehutano hwepfungwa, anonzwisisa mativi enyaya iyi uye achiunza maitiro aya kubasa rake guru mukusimbisa Nzvimbo yeUtano hwepfungwa yeEast AfricaNetwork iyi yakatungamira mukushandira pamwe kukuru munharaunda yese, zvichibvumira varatidziri nevarapi kuti vape hutano hwepfungwa huri nani uye vachinje nyaya dzine chekuita nehutano hwepfungwa.

Kune vakadzi vakati wandei vari kushanda kuti vachinje nyaya dzine chekuita nehutano hwepfungwa mutsika nenhau dzakakurumbira, uye mumwe anga achiita izvi kwenguva yakareba ndiJameela Jamil. Jameela anoshandisa puratifomu yake hombe yepamhepo kugadzirisa rusarura pamusoro pehutano hwepfungwa nezvirwere zvekudya, achirondedzera zvakaitika kwaari pakurwisana nehutano hwepfungwa nebulimia. Akashandura kutambura kwake kuita puratifomu inoshamisa, Ndinoyera, izvo zvinotikurudzira kukoshesa vakadzi zvichibva pakubudirira kwavo, kwete huremu hwavo kana chitarisiko chavo. Munyika inotungamirwa nesocial media uye humbowo huri kuwedzera hwekuti social media inogona kukuvadza hutano hwepfungwa, Jameela mweya mutsva, achipikisa mafungiro akapararira pamusoro pehutano hwepfungwa.

Kunyange hazvo vakadzi ava vese vakaita basa guru mukufunga kwedu nezvehutano hwepfungwa, ivo vashoma chete vari pane runyorwa rwevakadzi vanoshanda zuva nezuva kuti nyika ive nzvimbo iri nani uye kune vazhinji vasingazombofi vakawana rukudzo rwavanofanirwa kuwana. Zvisinei, kana tichida ramangwana rine hutano hwepfungwa nemuviri huri nani kwatiri tese, tinofanira kuva nechokwadi chekuti tinosimudzira manzwi avo, maonero avo akasiyana-siyana uye hunyanzvi hwavo, kuitira kuti vasazoregeredzwa. Remangwana nderevakadzi.

Goverana ichi chinyorwa:

Share ichi:
EU Reporter inoburitsa zvinyorwa kubva kwakasiyana-siyana ekunze zvinyorwa zvinoratidza maonero akasiyana. Zvinzvimbo zvakatorwa muzvinyorwa izvi hazvisi hazvo zveEU Reporter. Ndapota ona EU Reporter yakazara Mitemo neMamiriro ekubudiswa kuti uwane rumwe ruzivo EU Reporter inombundira hungwaru hwekugadzira sechishandiso chekusimudzira kunaka kwevatapi venhau, kushanda nesimba, uye kuwanikwa, uku ichichengeta tarisiro yakasimba yehupepeti hwevanhu, tsika, uye kubuda pachena mune zvese zvinobatsirwa neAI. Ndapota ona EU Reporter yakazara AI Policy mamwe mashoko.

Trending