utano
'Hurumende dzakakoshesa kuwana mishonga yekudzivirira dzinoda kubvumidza kuregera kweTRIPS' Ramaphosa
Kumucheto kweEuropean Union-African Union Summit, WHO Director-General Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus vakazivisa nyika nhanhatu dzekutanga dzichawana tekinoroji inodiwa mukugadzirwa kwemishonga yekudzivirira mRNA mukondinendi yeAfrica: Egypt, Kenya, Nigeria, Senegal. South Africa neTunisia. EU ndiyo inonyanya kubatsira pachirongwa ichi. Sekutambirwa kuri kuita chirongwa ichi, vatungamiri vemuAfrica vari kuramba vachikurudzira kuregererwa kwekodzero dzepfuma (Intellectual Property rights) (IP), kunonzi kubvisirwa TRIPS*.
"Hatikwanise kuenderera mberi tichiva vatengi venzira dzekurapa dzechirwere chinogadzirwa nemitengo yakakwira isingadhure kondinendi yedu," Mutungamiri weSouth Africa, VaCyril Ramaphosa, vakatungamira mhinduro yeAfrica padenda iri. “Hurumende dzine shungu dzekuona kuti pasi rose rawana mishonga yekudzivirira zvirwere dzinofanirwa kuona kuti tatendera kuregererwa kweTRIPS.
Ramaphosa akapomera vamwe mhosva yekuhwanda kuseri kwezvivakwa zvehungwaru kuchengetedza purofiti yemakambani kwete kuchengetedza hupenyu hwemamirioni. Nekudaro, EU yakatumira majekiseni anodarika bhiriyoni gumi nerimwe kuAfrica (sese) uye anofungidzirwa kuti mabhiriyoni mapfumbamwe akaiswa, panoratidzika kunge paine zvimwe zvipingamupinyi pakugovera uye kutonga kwejekiseni.
"Ini ndinofunga kukoshesa kunofanirwa kunge kuri kuchinjisa tekinoroji," akadaro Mutungamiriri weEuropean Commission Ursula von der Leyen. "Chinangwa ndechekuita chokwadi chekuti tekinoroji inotamiswa uye kubviswa uye kuratidzwa mune yakazara scope. Uye nekuda kweizvozvo, isu tinofunga kuti kumanikidzirwa rezenisi nekucheka kwakadzama mupurofiti inogona kunge iri bhiriji kusvika ikoko. "
Nekudaro, von der Leyen akataura kuti IP handiyo chete nyaya. Mamiriro ekutonga eAfrica ari kuvandudzwa pari zvino neAfrican Medicines Agency uye Center for Disease Control. Waivewo mubvunzo wekuvaka hunyanzvi hwakakura.
VaRamaphosa vakati masangano akaita seCOVAX neGAVI anofanirwa kuzvipira kutenga majekiseni avo kubva kunzvimbo dzemuno kana vangoenda, vachiti iyi ndiyo sarudzo inoenderera mberi kwenguva refu.
Mutungamiri weFrance, Emmanuel Macron, akati IP haifanire kukanganisa kugoverwa kwejekiseni, akataura kuti kupihwa marezinesi kunomanikidza kunogona kupa nzira yekumberi.
*Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights chibvumirano chakaumbwa muWorld Trade Organisation.
Goverana ichi chinyorwa:
-
China-EU5 mazuva apfuuraKunzwisisa bato reCommunist reChina, kushandisa mikana mitsva yeChina
-
Romaniya4 mazuva apfuuraKomisheni inotanga kuferefeta kwakadzama pamusoro pemutongo wedare repamusoro unorayira Romania kubhadhara muripo kune vanoisa mari gumi mumagetsi
-
Climate-Kwazvakarerekera Economy4 mazuva apfuuraKomisheni yagadzirira nzira yekuti Malta iite chirongwa chayo che€60 miriyoni cheSocial Climate Plan chekutsigira mhuri dzisina dziviriro nevanoshandisa kutakura zvinhu munguva yekuchinja kwakachena.
-
Furanzi4 mazuva apfuuraKomisheni Lahbib ashanyira vanhu vari pamberi muGironde sezvo ndege dzekuEurope nevadzimi vemoto vachitsigira France

