Boka rakakosha rekushanda rakagadzirwa nemutemo weMutungamiriri muna Zvita 2016, iro rakaita basa rakakwana panyaya yekugoverazve masimba.
“Kuvandudzwa kuri kuuya kunobva pamisimboti yebudiriro yedu nemisimboti yebudiriro yechizvino-zvino. Chinonetsa ndechekuti Mutungamiriri wenyika anopa mamwe masimba kuParamende nekuHurumende. Kupatsanurwa kwesimba kwakamira kwakakosha kwatiri munguva yekukunda matambudziko makuru ekuumbwa kwenyika, "Nazarbayev akadaro mukutaura kwake.
Sekureva kwake, shanduko iyi ine chinangwa chekuvandudza mashandiro ehurongwa hwehutongi hweveruzhinji. Chinokosha cheshanduko yakarongwa ndeyekugovewa kwakasimba kwesimba uye demokrasi yehurongwa hwezvematongerwo enyika hwakazara, akadaro.
“Pasi pemamiriro ezvinhu matsva, Mutungamiriri wenyika achanyanya kukoshesa mabasa, uye basa remutongi gava pahukama pakati pemapazi ehurumende. Mukuru wenyika achatarisawo mutemo wekunze, kuchengetedzwa kwenyika nekudzivirira, "akadaro Nazarbayev.
Basa rehurumende neparamende richawedzerwa zvakanyanya. Shanduko, sekureva kweMutungamiri weKazakh, ichaitwa munzvimbo mbiri dzakakosha. Chekutanga, chikamu chakakosha chemabasa emutungamiri wenyika pakugadzirisa magariro nehupfumi zvichaendeswa kuhurumende nemamwe masangano makuru. Chechipiri, hukama pakati pemapazi akasiyana hunoda kuenzana padanho rebumbiro remitemo. Nazarbayev akakurudzira kusimbaradza basa reparamende maererano nesimba rayo kuhurumende.
“Zvakakosha kusimbaradza basa reParamende mukuumbwa kweHurumende, kusimudzira basa reCabinet pamberi pevatevedzeri. Bato richakunda musarudzo dzeparamende rinenge riine simba guru pakuumbwa kweHurumende. Nechikonzero ichi, zvichave zvine musoro, kana hurumende ikabvisa masimba kune vachangobva kusarudzwa Mazhilis, kwete Mutungamiriri, sezvazvaive kare, "akadaro Nazarbayev.
Shanduko idzi dzinosanganisirawo kurerutsa hurongwa hwekupasisa makurukota kubva mudare reparamende. Izvi zvichasimbisa kutonga kwedare reparamende pamusoro pesimba rekutonga.
Nazarbayev akaronga kuendesa mvumo yezvirongwa zvehurumende kuhurumende, kuitira kuti igotakura mutoro wakazara kune avo. Hurumende inogona kuwanawo kodzero yekuumba uye kubvisa masangano makuru asina kubatanidzwa mairi. Chirongwa chekuvandudzwa kwebumbiro remitemo chichaunzwa kuti chizokurukurwa neveruzhinji mukati maNdira 26 - Kukadzi 26, 2017.
Inotevera ishanduro isina kurongwa yezvinyorwa zvizere zvekero yepaterevhizheni yeMutungamiri Nazarbayev yaNdira 25, 2017.
"Vanodiwa vanhu veKazakhstan!
Ndinokutaura pamusoro penyaya yakakosha kune nyika yedu.
Nyaya iri kugovewa patsva kwemasimba pakati pemapazi ehurumende.
Boka rakakosha rekushanda rakagadzirwa maererano nemutemo wangu. Boka rakaita basa guru.
Ndakaudzwa nezvebasa rakaitwa neboka racho.
Kuvandudzwa kuri kuuya kunobva pamisimboti yebudiriro yedu uye nemisimboti yebudiriro yemazuva ano kazhinji.
Chinonetsa ndechekuti Mutungamiriri wenyika anopa mamwe masimba kuParamende nekuHurumende.
Kupatsanurwa kwakasimba kwesimba kwaidikanwa kwatiri munguva yekukunda matambudziko makuru ekuumbwa kwenyika.
Musimboti uyu wakazvipembedza. Zvese zvatakaita zvakaitwa nemazvo pasi pehurongwa uhu.
Iyi shanduko ine chinangwa chekuvandudza kushanda kweiyo executive system.
Takavaka nyika itsva, hupfumi hutsva, uye nzanga itsva.
Kubudirira kwenzira yedu yebudiriro yakaratidza zvakarurama mukufamba kwenhoroondo. Tichicherechedza makore makumi maviri neshanu ekuzvitonga kwedu, takataura pamusoro pezvatakaita, kusanganisira basa revakuru, hurongwa hwemutungamiri wenyika.
Asi nyika iri kuchinja pamberi pemeso edu chaiwo.
Iko kumhanya uye kuoma kwemaitiro emagariro ari kukura muKazakhstan.
Nechekare nhasi isu tinofanirwa kufunga kuti tingapindura sei kumatambudziko epasirese uye edunhu izvo zvichaitika mune ramangwana riri kuuya.
Chinokosha cheshanduko yakarongwa ndeyekugoverazve kwakakomba kwesimba, democratization yehurongwa hwezvematongerwo enyika hwakazara.
Pasi pemamiriro ezvinhu matsva, zvinokosheswa neMutungamiriri wenyika zvichasanganisira mabasa ehurongwa, basa remutongi gava pahukama pakati pemapazi ehurumende.
Mukuru wehurumende achatarisawo nyaya dzezvekudyidzana nedzimwe nyika, kuchengetedzwa kwenyika pamwe nekudzivirirwa kwenyika.
Basa reHurumende neParamende richawedzera zvakanyanya.
Basa iri richaitwa munzvimbo mbiri dzakakosha.
Chekutanga pane zvese, zvakakosha kuendesa chikamu chakakosha chemasimba mukutonga kwemagariro nehupfumi maitiro kubva kuMutungamiriri kuenda kuHurumende nemamwe masangano makuru.
Hurumende, maministries uye akimats (regional executive offices) vachange vaine mhosva yeizvi.
Kugovera masimba kunogona kuwanikwa kuburikidza neshanduko mumitemo yakakodzera. Mabasa anosvika makumi mana anogona kuendeswa kuHurumende kana Paramende.
Hurumende ichasuma magadzirirwo aya sechinhu chakakosheswa neParamende kuti igamuchirwe musangano usati wapera.
Chechipiri, basa rakaoma nderekuenzanisa hukama pakati pemapazi ehurumende padanho rebumbiro remitemo.
Zvakakosha kusimbaradza basa reParamende mukuumbwa kweHurumende, kusimudzira basa reCabinet pamberi pevatevedzeri.
Bato richakunda musarudzo dzeparamende rinenge riine simba guru pakuumbwa kweHurumende.
Pahwaro uhwu, zvinenge zvine musoro, kana hurumende ikabvisa masimba kuvaMazhili vachangosarudzwa, kwete mutungamiri wenyika, sezvayaimboita.
Zvakakosha kurerutsa maitiro ekuratidza kusavimbika kunhengo dzeHurumende kubva muDzimba dzeParamende.
Izvi zvichasimbisa kutonga kwedare reparamende pamusoro pebazi rekutonga remasimba.
Tinofanirawo kuendesa kodzero yekubvumirwa kwezvirongwa zvehurumende kuHurumende, iyo ichatakura mutoro wakakwana.
Hurumende inofanirwa kuve nekodzero yekuumba nekubvisa masangano makuru asina kuiswa mairi.
Mutungamiri anogona kusiya kodzero yekukanzura kana kumisa zviito zveHurumende neMutungamiriri weNyika.
Zvose izvi zvichawedzera basa revakuru vakuru nevakuru vavo uye zvichavapa zviremera zvakakodzera.
Mitemo iripo pamusoro pekugona kutora zvisungo zvemutungamiri wenyika zvine simba remutemo washaya basa.
Inokurudzirwa kusimbisa basa reParamende maererano nemasimba makuru emunharaunda.
Pamusoro pezvo, tinofanira kuongorora nyaya yekuvandudza mashandiro eConstitutional Council, matare edzimhosva pamwe nehofisi yemuchuchisi.
Panguva imwecheteyo, tinoda vimbiso dzisina zvisungo dzekusachinja kwebumbiro redu remitemo.
Boka rinoshanda richaramba richishanda; vanofanirwa kunyatsoongorora zvese izvi nyaya uye kugadzirira pasuru yezvikumbiro zvekuwedzera kuongororwa neveruzhinji.
Iyo purogiramu yakarongwa ichabatsira kugadzirisa matambudziko matatu.
Chekutanga, zvichabatsira kuve nechokwadi kugadzikana kwehurongwa hwezvematongerwo enyika kwemakore anotevera.
Chechipiri, kuwedzera basa reHurumende neParamende kunopa nzira inoshanda yekupindura matambudziko anhasi.
Hongu, inzira yakaoma yekudzora, asiwo nzanga yave yakaoma.
Ndiri kuda kugovera chikamu chikuru chemasimba anobatwa nemutungamiri wenyika nemaune.
Uye ndichazviita nechinangwa chimwechete, chinova chekuvaka hutongi hunobudirira, hwakasimba, hwemazuva ano.
Chechitatu, hapana mhando yehurumende yepasi rose munyika. Tese tiri kuzvitsvaga.
Hatina kumbobvira taita zvekukopa mhando dzehurumende dzekunze. Isu tanga tichiedza kutsvaga yedu, kazhinji yakasarudzika mhinduro, kunyangwe paine mibvunzo apo isu tinotevera ruzivo rwepasirese.
Yedu yakarongwa shanduko yakavakirwa zvakanyanya pane yedu ruzivo uye zvatinoda zveKazakhstan.
Chirongwa chekuvandudza ndiyo mhinduro yedu kumubvunzo kuti Kazakhstan ichafamba sei.
Mhinduro yakajeka uye inowirirana: isu tichafamba munzira yebudiriro yedemocracy.
Nekukosha kwematanho ataurwa, ndakafunga kuendesa gwaro rekuvandudzwa kwebumbiro remitemo kuti rizokurukurwa neveruzhinji, iro richaburitswa.
Chirevo chakakodzera chakapihwa.
Zvose izvi zvinoenderana nebudiriro yenyika uye zvinosangana nekuvandudzwa kwemasangano mashanu.
Shanduko yechishanu "Open Government" inopa kugovaniswa kwakakomba kwemasimba. Kuti ive nechokwadi chekuti mapazi ese ehurumende anoshanda nemazvo uye zvine hungwaru, zvakakosha kuti paumbwe hurongwa hwakakodzera hwekutarisa nekuenzanisa.

