Hurumende yeTurkey yave ichiramba ichirova West nekuda kwekusanzwisisa Turkey nezviito zvayo mushure mekukundikana kwekutonga. Inopomera Paramende yeEuropean mhosva yekusaziva nezvevhoti yekumisa kupinda kweTurkey kwechinguva. Sekureva kweMutungamiri Recep Tayyip Erdoğan nehurumende yake, hapana mubvunzo kuti kupandukira kwaingova basa revaGülenist, vakapinda muuto, uye vanofanirwa kucheneswa kubva kuhurumende. Asi izvo hurumende yeTurkey inokundikana kunzwisisa ndeyokuti Madokero haaoni mufananidzo wacho sezvaunoona mufananidzo wayo, uye kuvharwa kwezvinyorwa zvemashoko uye kusungwa kwevatapi venhau, vadzidzisi vezvematongerwo enyika, vezvematongerwo enyika vanopikisa uye mamwe mazwi anokosha haana kururama mumeso avo.
Chirevo neEU intelligence centre Intcen ichangobva kuburitswa na The Times. Zvirimo hazvina kushamisa, asi zvakatsigira maonero everuzhinji muEurope maererano nekupidigura hurumende. Chirevo ichi chakagumisa kuti Mutungamiri Erdoğan akaronga kuchenesa mauto anopikisa muchiuto Chikunguru asati aedza kupidigura hurumende uye kuti kupidigura kwacho kwakaiswa neruzhinji rwevanopikisa Erdoğan nebato rake rinotonga reAK. Izvi zvinopesana nezviri kutaurwa nehurumende yeTurkey zvekuti muparidzi akadzingwa Fethullah Gülen ndiye aikonzera hurongwa hwekupidigura hurumende yeTurkey.
Mutungamiri Erdoğan nehurumende yavo vari kushandisa simba rakawanda uye mari pa kutsvaga muUS uye Europe kuti vatendese vatungamiriri vavo uye maonero eruzhinji kuti vabate Gülen nesangano rake vane mhosva yekupandukira hurumende uye kuvaranga. Asi kutsamwa kwakananga kuMadokero kubva kuErdoğan uye pundits yake inoratidza kuti, kusiyana nenyika dzisina simba, senge. Senegal neSomalia, 'hondo yake tsvene' mukurwisana nesangano reGülen haina kubudirira.
Mwedzi mitanhatu mushure mekutora hurumende, hurumende yeTurkey haisati yapa humbowo, asi propaganda chete. Dare reparamende reTurkey rekuferefeta kuedza kwekutora hurumende rakatora zvirevo kubva kune vezvematongerwo enyika vakasiya basa, kunyangwe chipangamazano weRussia Dugin, asi vakaramba kunzwa Mutungamiriri weVashandi veTurkey Army kana mukuru wehungwaru hweTurkey. Panzvimbo pehumbowo hupfupi hunodiwa kana magwaro ekutsigira kupomerwa kwaGülen, Turkey yakatumira makumi masere nenomwe madossier kuUS Kuburitswa kwaGülen, zvichida kungoitira kuti chimwe chinhu chigorova chinangwa.
Pane kupa humbowo husingaenderane nekuongororwa, hurumende yeTurkey yeAKP iri kubhadhara Congressmen muDC kunyora vachifarira kuendeswa kwaGülen uye kushambadza zviziviso mubepanhau reBrussels kusvibisa sangano reGülen nekuriratidza sesangano remagandanga ravanodaidza kuti 'FETÖ' (izwi rekunyomba rinoshandiswa nehurumende). Vhiki rino chete, mutevedzeri weAKP Şamil Tayyar akapomera NATO se 'sangano remagandanga' rinoronga coups d'état muTurkey, saka tinofanira kushamisika zvino: kana mutevedzeri weAKP aizobhadhara chiziviso chinoratidza NATO nenzira iyo AKP inoratidzira sangano reGülen, mapepanhau angadaro. Brussels kuzvishambadza?
Nguva refu isati yapokana 'yekuedza kupidigura hurumende', kutaura kwaErdoğan kuti bato reGülen rakanga ramisa 'nyika yakafanana' mukati mehurumende yakamubvumira kuchenesa nyika yevasina kuvimbika mukuwanda. Zvadaro, pasina humbowo hwemhirizhonga chero ipi zvayo, uye asina mhosva, manejimendi ake akati sangano reGülen i'sangano remagandanga', izvo zvakagonesa hurumende kuti iregedze kufamba, kutyisidzira midzi yayo uye nekutora zvinhu zvayo zvese nemidziyo. Aya ekutanga kupomerana, kupambwa, uye kubvutwa kwemidziyo yakavanzika kwaive kubvuta simba kwaidiwa kupikisa huwori hwakadzama uye chiokomuhomwe pakati pevaErdoğan vemukati. 'Kuedza kupidigura hurumende' kwakabvumira hurumende kuti ikurumidze uye iwedzere kucheneswa, kusungwa, uye kutorwa kwemidziyo kumapoka ari kuramba achiwedzera munharaunda uye kubvisa kupatsanurwa kwemasimba.
Erdoğan parizvino ari kuyedza kuwedzera simba rake kupfuura miganhu yeTurkey, achishandisa nzira dzakafanana dzekuparadzira kunze kwenyika, uye anotarisira kutora zvikoro zvakabatana neGülen muAfrica neAsia, izvo zvaizomubatsira kuti awedzere simba rake: vatsoropodzi vanomuratidza setariro yekuzove. 'Sultan' mutsva wenyika yeMuslim.
Panguva imwe chete, pro-Erdoğan mishandirapamwe iri kuitika muguta guru reEU. Mutevedzeri wemutungamiriri wehurumende yeTurkey akanyora muop-ed kuti: “Ona kukura kwetyisidziro yacho. Kwemakore makumi mana, network yeGülen yanga ichishanda kupinza nhengo dzeTurkey Republic. " Muverengi asingateveri Turkey zvachose anogona kunakidzwa nenyaya dzakadai uye 'kutenga' rondedzero yehurumende yeTurkey. Nekudaro, vacherechedzi veTurkey vanonyatsoziva kuti hurumende yeAKP yakagadza nekuziva, kusimudzira, uyezve kuchenesa vanhu vane hukama nesangano reGülen. Somuenzaniso, muna 40 Center for European Studies yakashuma, "Vatsigiri vazhinji veGülen vakatocheneswa kubva mumapato eAKP sarudzo dzemuna 2011 dzisati dzaitwa, uye vatungamiriri vasingaverengeki vakaona kukwidziridzwa kwavo kuchimiswa mukuchinja kukuru kwehutungamiriri." Kubva zvakatanga kutonga, hurumende yeAKP yanga ichinyora vanonzwira Gülen nekuvachengeta vari pasi pesimba.
Fethullah Gülen akazvipira hupenyu hwake kudzidzisa chimiro cherunyararo, chemweya, uye nhaurirano cheIslam, akasimbisa democracy senzira yakanaka yekutonga uye akakurudzira mamirioni kuti abatsire mukuvaka nzanga ine hukama. Vateveri vake vakatanga 800 yezvikoro zvakanakisisa muTurkey; zvakabva zvaita kuti vakapedza zvidzidzo kubva muzvikoro izvi vamiririrwe zvisina kuenzana mubazi rehurumende nerakazvimirira.
Erdoğan akashandisa kuvapo kwevanhu vakafuridzirwa naGülen muhurumende yehurumende sechimbo chekunyaradza vanopikisa uye kubata rimwe simba. Kudai sangano reGülen rakanga risipo, mutungamiri wenyika angadai akada kuumba mumwe “muvengi wehurumende” wokurwisana nawo kuti asvike pachinangwa chake chikuru.
Ramazan Güveli ndiye mutungamiriri weIntercultural Dialogue Platform, Brussels.

