Chokwadi Check
Kubatwa muchikafu: Kupeta kusingaperi kunokanganisa chokwadi chedu uye kunotinetesa
Social media! Takasvika sei pano? Pane imwe nguva yaitimutsa yaisava wachi yearamu pamafoni edu, kwete kana chiziviso kubva ku Instagram, asi ruzha rweshiri kana ruzha rwehupenyu kunze kwemahwindo edu. Zvino, a inoshamisa muzana yevanhu vanotarisa mafoni avo chinhu chekutanga mangwanani. Nharembozha dzave kwose kwose nekufambira mberi. Isu tinobatana neshamwari uye nevasingazive zvakafanana pamasocial media apps, asi nemari ipi, anonyora Grace Itumbiri.
Kuwedzera kushandiswa kwesocial media pakati pevagari vekuSouth Africa kunoisa njodzi dzakawanda sekunetsekana neruzivo rwenhema uye kunyengedza rondedzero. Asi tisati tataura nezvengozi idzi, ngatimbotaura nezvazvo social media kuneta- kuwandisa kweruzivo rwatinoshandisa zuva nezuva. Nei pasina ari kutaura nezve mashifiti makuru anogoneswa nenharembozha? Zera risati rasvika pasocial media rakanga risisina zviitiko zvepasirese; ngwavaira dzichiri kuitika, uye hondo dzezvamatongerwe enyika dzichiri kupfuurira. Musiyano wacho? Hatina kugashira nekukasira, kusingaregi kudyiswa kwezviitiko izvi nguva dzese dzekumuka. Isu takanga tisina vesocial media vanozviti vaongorori vezvematongerwo enyika, nyanzvi dzehutano hwepfungwa, kana Mwari-vanoziva-ndianizve anosanganisa ruzivo, achiwedzera propaganda, uye achitepfenyura neminiti pasocial media. Nhau dzakauya muzvikamu zvinogayiwa—mashoko eredhiyo, mapepanhau, kana kuti nhau dzamanheru. Izvi zvakabvumira nguva yekugadzirisa zviitiko zvisati zvaenda kune dambudziko rinotevera. Nhasi, zvinhu zvese zvinokurumidza, kubva kunhau dzakasimbiswa kusvika kunganonyorwa dzakanatswa dzakagadzirirwa kumutsa hasha.
Munoona, propaganda uye zvisizvo zvagara zviri pano. Kubva muzana remakore rechi18, Russia yakashandisa dezinformatsiya (disinformation) sezvo chishandiso chekutsausa nekudzora nganonyorwa. Zano iri rakashandiswa zvine mukurumbira mumisha yePotemkin uye rakazova zano rakakosha panguva yeCold War kunyengedza nekushandisa maonero everuzhinji. Musiyano zvino? Huyero, kukurumidza, uye kuwanikwa kwemaitiro aya zvakakura zvisingaite. Izvo zvaimbovharirwa kumabasa ehurumende epachivande zvave kuwanikwa nyore kune chero munhu ane chinongedzo cheinternet kuti ashandise.
Ndiri kuti zvakaipa here kuti tiri muzera rebudiriro yeruzivo rwemichina? Kuti isu tinogona kutaura mumakondinendi munguva chaiyo? Kuti tinogona kuwana nhau dzekuvandudza mukati memasekondi? Kuti isu tinogona kuita nemafungiro akasiyana munguva chaiyo? Zvakanaka, pamwe ndiri. Kana kuti zvirinani, pamwe ndiri kuti isu tatadza kufunga zvizere nezvemhedzisiro yayo. Nevimbiso yedemocracy yeruzivo, takavhurawo masuwo ekuneta mupfungwa, kuodzwa mwoyo, uye misiyano iri kuwedzera.
Munguva iyo ruzivo rwuri pedyo nesu, mutsauko pakati pechokwadi nengano wawedzera kusajeka. Zviitiko zvichangobva kuitika zvinosanganisira mutungamiri weUnited States of America, VaDonald Trump, zvakaratidza kukanganisa kukuru kwemashoko enhema pasocial media pahukama hwenyika, kunyanya chibvumirano chevakuru chakasainwa pamwe nemanzwiro pamusoro peSouth Africa. Kuburikidza nemaalgorithms uye echo chambers, mameseji anonyengerwa akakwidziridzwa, nyaya dzinonakidza pamusoro peSouth Africa dzakatepfenyurwa, uye izvi zvakabatsira kusimudzira maonero asina kunaka epasi rose eSouth Africa. Chii chinoitika kana rudzi rwese ruchidzokororwa nhema pamhepo? Kana vanhu vachimuka zuva nezuva vachinzwa mashoko akashata pamusoro penyika yavo, kuzivikanwa kwavo, ramangwana ravo? Kuneta kwevanhu pamwe nekushushikana kunowedzera nesocial media kunogona kusaverengeka. Saga reAfriForum muenzaniso chaiwo wenyaya iyi. Hurukuro pasocial media, kunyanya kuchinjana pakati pevashandisi vesocial media muUnited States of America neSouth Africa, inotaura zvakanyanya. Iyo masterclass mune nzira yekusaziva, kana ichidzokororwa kakawanda zvakakwana, inogona kutanga kunzwa sechokwadi.
Algorithms inowanzoisa pamberi sensationalist zvemukati, sezvo zvichigadzira kubatanidzwa kwepamusoro. Uku kusimbiswa kwezvinhu zvinotsamwisa kunogona kubatsira kune "Mean World Syndrome," kurerekera kwenjere uko vanhu vanoona nyika seine ngozi kupfuura zvayairi, nekuda kwekuratidzwa kwenguva refu kunhau dzisina kunaka. Izvi zvinogona kuve nemhedzisiro yepasirese: kuwedzera xenophobia, kusavimba nemasangano, uye kunyange sarudzo dzemitemo dzinobva pane nganonyorwa dzenhema. Apo vanhu vanofunga kuti nyonganyonga ndicho chokwadi chaicho, maitiro avo anochinja—dzimwe nguva munzira dzinokuvadza ivo nenzanga dzavo.
Kana munhu aneta nekushandiswa kwesocial media uye kubva pakudya zvinokatyamadza zvemukati, zvinova nyore kunyengera. Mumamiriro ezvinhu akadai, zvinova zvakakosha kuti mamwe mazwi pasocial media avepo. Kukosha kwevanoongorora chokwadi, nzira dzenhau dzakasimbiswa, uye vashandisi vane mukurumbira vesocial media vakazvipira kugovera ruzivo rwechokwadi hazvigone kufuratirwa. Tsvakurudzo yakaratidza izvozvo vanhu vangangotenda mukurumbira wavo wavanoda pasocial media kusiyana ne, toti, chiteshi chenhau. Simba revapesvedzera uye hunhu hwedhijitari haugone kufuratirwa. Vangave vachizvibvuma kana kuti kwete, vanoita basa rinokosha mukuumba hurukuro yavose. Ichi ndicho chikonzero vashandisi vesocial media vane vateveri vakakura vanova chikamu chakakosha chekubatsira kuvaka kusimba pakati pevateveri vavo. Nenzira imwecheteyo ruzivo rwakashata runofambiswa nevasina ruzivo, mameseji akanaka uye zvakasimbiswa zvemukati zvinogona kugovaniswa nevashandisi vane mutoro. Ibasa rehurumende nemasangano akasiyana-siyana-kusanganisira ayo anoona nezvemitemo yezvenhau-kuona kushandiswa kwakanaka kwesocial media uye kunyevera pamusoro pekushandiswa zvisizvo. Dzimwe nguva, vanhu havazivi kuti vari kushandiswa. Dzimwe nguva, zvese zvinotora a akaiswa zvakanaka mamwe maonero kutyora kutenderera kweruzivo rwenhema.
Kuziviswa nezve kwakasiyana siyana social media manipulations kunogona kuve danho rekutanga mukuvaka mugari akasimba. Izvi zvinoreva kudzidzisa vanhu kubvunza mibvunzo yakarurama: Ndiani anobatsirwa neshoko iri? Sei nyaya iyi iri kusundirwa zvino? Mashoko aya ari kubva kune anovimbika here? Chiverengero chavagari vapasi chinokahadzika, chinonzwisisa chiverengero chavagari vapasi chakaoma kunyengedza.
Nepo vezvenhau vachikwanisa kuunganidza nharaunda uye kukurudzira kunzwira tsitsi, kuwanda kweruzivo rwenhema rwunogona kukanganisa nhaurirano yeruzhinji. MuSouth Africa, nganonyorwa dzinosimbisa kupatsanurana kwemarudzi uye kuparara kwevanhu dzinogona kuvhara kuedza kwekubatana nekufambira mberi, zvichipesvedzera zvose zviri zviviri tsika dzenyika uye hukama hwenyika. Asi hazvifaniri kuva nenzira iyi. Kana social media ichigona kuve chishandiso chekuparadzanisa, inogona zvakare kuve chishandiso chekuziva, kubatana, uye nhaurirano yechokwadi. Mubvunzo unoramba uripo: Tichasarudza kuita nayo zvine musoro here, kana kuti ticharamba takavharirwa muchikafu?
Grace Itumbiri muongorori uye muongorori wezvenhau uye ane ruzivo rwekutapa nhau nekudyidzana neveruzhinji. Aimbova munyori wenhau we The Standard, anoongorora mharadzano yetekinoroji uye nzanga, achitarisa kusagadzikana kweruzivo, nhema dzemakomputa, uye zvematongerwo enyika zvenhau.
Goverana ichi chinyorwa:
EU Reporter inoburitsa zvinyorwa kubva kwakasiyana-siyana ekunze zvinyorwa zvinoratidza maonero akasiyana. Zvinzvimbo zvakatorwa muzvinyorwa izvi hazvisi hazvo zveEU Reporter. Ndapota ona EU Reporter yakazara Mitemo neMamiriro ekubudiswa kuti uwane rumwe ruzivo EU Reporter inombundira hungwaru hwekugadzira sechishandiso chekusimudzira kunaka kwevatapi venhau, kushanda nesimba, uye kuwanikwa, uku ichichengeta tarisiro yakasimba yehupepeti hwevanhu, tsika, uye kubuda pachena mune zvese zvinobatsirwa neAI. Ndapota ona EU Reporter yakazara AI Policy mamwe mashoko.
-
Azabhaijani4 mazuva apfuuraKuvaka runyararo kuburikidza nekubatana: Maonero ehungwaru paAzerbaijan-Armenia normalization process
-
EU hurongwa hwemari4 mazuva apfuuraKomisheni inotanga pasuru huru yekubatanidza zvizere misika yemari yeEU
-
China-EU4 mazuva apfuuraChii chichaunzwa neChina chegumi neshanu Chirongwa cheMakore mashanu kupasi?
-
South Caucasus4 mazuva apfuuraRunyararo nekubatana zvinogona sei kugadzirisa hupfumi hweSouth Caucasus
