Azabhaijani
Dzidzo yemakwikwi epasi rose inotanga nekugadzirisa mutero muAzerbaijan
Muchinyorwa chakapfuura, ndakaongorora basa rakakosha rinoitwa muchikamu chedzidzo cheAzerbaijan mukufambisa kukura kwehupfumi hwenyika nebudiriro. Dzidzo ndiyo hwaro hwenharaunda yakabudirira, uye kuti Azerbaijan ichengetedze remangwana rakajeka, tinofanira kuita izvozvi kuti tive nechokwadi chekudyara kwakanangwa uye kunoshanda muchikamu ichi chakakosha. Iyo yakasimba dzidzo sisitimu haingori yekugona kudzidza chete asiwo nezve kukura kwehupfumi, kusimudzira kwevashandi, uye kukwikwidza kwepasirese., anonyora Tale Heydarov.
Muchikamu chino chekutevera, ini ndinovaka pane iyi nharo uye ndinosimbisa kuvhura kugona kwakazara kwehurongwa hwedu hwedzidzo, shanduko dzakashinga dzakakosha. Izvi zvinosanganisira kugadziridza hurongwa hwemitero uye kuita matanho ekukwezva anotungamira masangano epasirese uye mabhureki, zvese izvi zvingashanda kukurudzira hunyanzvi uye kukwidziridza zviyero zvedzidzo muAzerbaijan.
Imwe nzira inoshanda yekusimudzira mari mudzidzo ndeyekudzoreredzwa kwemitero. Izvi zvinobvumira vanoisa mari kuti vaderedze mari yavanowana mutero kana kugamuchira chikamu chemari yekudyara muzvirongwa zvedzidzo. Pasi rose, kurudziro yemutero yaratidza kuve maturusi ane simba ekufambisa mari muzvikamu zvakakosha. Saudhi Arabhiya, semuenzaniso, inopa yakaderera mutero mitengo uye vasabatanidzwe kune vatengesi vekunze mune dzidzo, ichisimbisa Vision 2030 yayo zvinangwa. Mitemo yakadaro yakatungamirira kune 86% kuwedzera mumarezinesi ekudyara ebazi redzidzo yenyika muchikamu chechipiri cha2024, zvichiratidza kukura kuri kuita indasitiri kumabhizinesi.
Azerbaijan inogona kufunga kutora nzira yakafanana nekuongorora kudzoreredzwa kwemitero kumakambani nevaisiri mari vanopa chikamu chedzidzo. Izvi zvinogona kusanganisira zvinokurudzira kupa mari zvikoro zvitsva, mayunivhesiti, uye masangano ekutsvagisa. Matanho akadai achabatsira kusimudzira mhando yedzidzo ukuwo achikurudzira kutora chikamu kwenguva refu kwebazi rakazvimirira.
Kunze kwekuderedzwa kwemutero, zvipo zvephilanthropic kudzidzo zvinofanirwawo kukurudzirwa. Mu nyika dzakabatana, zvipo zvezvipo kumayunivhesiti nezvikoro zvinouya nezvikomborero zvakakura zvemutero, zvichikurudzira mabhiriyoni emari yemunhu oga gore negore. Zvikuru, muna 2023, zvakapotsa $ 88 bhiriyoni yakapihwa kumasangano edzidzo muUS, zvichiratidza kuwedzera kwe11.1% kubva pagore rapfuura. China yakaitawo mitemo yakafanana, ichibvumira vanhu nemakambani kuderedza mari yavanotambira pavanenge vachipa kuzvikoro zvedzidzo.
Zvingave zvinobatsira kuAzerbaijan kuunza kubviswa kwemitero, kunyanya kupa zvipo zvehurombo kuzvikoro, mayunivhesiti, nenzvimbo dzekutsvagisa. Nekubvumidza vanhu nemabhizinesi kubvisa mipiro iyi kubva mumari yavo inotereswa, Hurumende inokwanisa kukurudzira tsika yekupa uye hukama hwehukama hwehukama. Izvi zvinokurudzira tsigiro yakazvimiririra yezvirongwa zvedzidzo, masifundi, uye kuvandudzwa kwezvivakwa.
Zvakakosha kuzivawo kuti mitero yekukurudzira haizoremedzi hurumende nemari. Muchokwadi, ivo vane mukana wekuita mari yakakura uye kugadzira mikana yebasa. Nekuchengetedza mari yevanoisa mari, izvi zvinokurudzira zvinogona kufambisa mabasa ehupfumi akawanda uye kugadzira mabasa muzvikamu zvakaita sekuvaka, dzidzo, uye manejimendi, izvo zvese zvinopa mutero wenyika.
Nekudaro, nepo kurudziro yemutero yakakosha, hurongwa hwedzidzo hwakasimba hunoda zvinopfuura mipiro yemari chete. Infrastructure, curriculum innovation, nekuchengetedza tarenda, semuenzaniso, zvakakosha zvakafanana. Muchokwadi, iyo European Center yekuvandudza kweVocational Training akawanikwa kurudziro yemutero inoshanda zvakanyanya kana ichishandiswa pamwe chete nematanho emitemo.
Imwe nzira inomanikidzira ndeyekukwezva mhando dzedzidzo dzepasi rose kuAzerbaijan, maitiro atove kubuda neADA University muBaku. Iyo yunivhesiti yave iri kuramba yakakurumbira sarudzo kune vese vemuno uye vekunze vadzidzi, kunyanya kuburikidza neyayo Italy-Azerbaijan University chirongwa.
Hurumende ingangowana kukosha kukuru mukubatana nemayunivhesiti epasi rose, mafemu eed-tech, uye masangano ekudzidzisa mabasa emawoko kutanga makampasi emuno uye kudyidzana, kukurudzira kupanana ruzivo uye kusimudzira chikamu chedzidzo. Nyika dzakaita seSingapore neQatar dzakabudirira kukwezva mayunivhesiti epamusoro akadai seMIT, Georgetown, Texas A&M, uye Carnegie Mellon, vachigadzira nzvimbo dzeruzivo dzinobudirira.
Azerbaijan inogona kutora maitiro akafanana nehurongwa hwekuvandudza masangano epamusoro-soro, kunyanya munzvimbo dzine kushomeka kwehunyanzvi kana zvikamu zvinoenderana nezvinangwa zvehupfumi hwenyika. Izvi hazvingonatsiridza dzidzo chete asi zvakare kuwedzera mukurumbira weAzerbaijan senzvimbo yedunhu redzidzo.
Imwe nzira yakabvumikiswa yekukwezva mari kuisirwa nzvimbo dzemahara dzedzidzo. Nzvimbo idzi dzinopa mabhenefiti emutero uye mabhenefiti ekutonga kumayunivhesiti epasirese uye masangano ekutsvagisa, achivakurudzira kumisa makampasi uye kushandirapamwe pakutsvagisa kwedzidzo.
The Mubatanidzwa Arabhu Emeretsi inomira sechiratidzo chine simba kune iyi modhi. Nekumisikidza nzvimbo dzemahara dzedzidzo dzine mirau yakakwenenzverwa uye marongero ane hushamwari hwekudyara mari, zvakabudirira kukwezva masangano epasi rose ayo akadzika midzi muEmirati dzidzo system. Izvi zvakakonzera kusikwa kwezvikoro zvakaita seAmerican University yeSharjah, Cambridge International School, uye Australian International School.
Uyezve, matunhu akadai Dubai Yepasi rose Yedzidzo Guta uye Dubai Knowledge Park inoshanda semienzaniso yekudyidzana pakati pehurumende nevega. Mumatunhu aya, vanoisa mari vanovaka nekutarisa mayunivhesiti ivo pachavo kana hurumende inogadzira zvivakwa zvinodikanwa uye nekuzvirejesa kune vanoisa mari, nekudaro vachisimbisa hurongwa hwese hwedzidzo.
Mitemo yakadai haina kungokwidziridza mwero wedzidzo asi zvine nharo kushandura UAE kuita muenzaniso wepasi rose wemaitiro epamusoro. Nemusika wedzidzo yepamusoro wenyika unofungidzirwa kuti uchagadzira pamusoro $ 24bn pakazosvika 2030, kubudirira uku kunopa muenzaniso unokurudzira weAzerbaijan, uchipa zvidzidzo zvakakosha zvekuenderana nezvishuvo zvayo.
KuAzerbaijan, kumisa nzvimbo yakatsaurirwa yemahara yedzidzo muBaku kana imwe nharaunda yakarongeka inogona kukwezva mayunivhesiti epasirese, makambani eed-tech, uye masangano ekutsvagisa. Uyezve, nekupa kukurudzira kwakakosha, sekurerutsa mavhiza evadzidzisi vekunze uye rubatsiro rwekutsvagisa, Azerbaijan inogona kuwedzera kukwezva kwayo senzvimbo inotungamira yedzidzo.
Matanho akadaro ari kutorwa zvishoma nezvishoma, sezvinoonekwa nekutangwa kwe Baku Master Plan muna 2023. Chirongwa ichi hachina chinangwa chekugadzirisa matambudziko ezvifambiso zveveruzhinji eguta asiwo zvinosanganisira kuvandudzwa kweyunivhesiti itsva. Hurongwa uhu hunoyemurika, sezvo hune mukana wekuwedzera mikana yedzidzo uku uchibatsira kurerutsa mitoro yehupfumi yakadai sekukura kuwanda kwemigwagwa. Zvakadaro, hurumende haisati yapedza nzvimbo iyi, uye danho rekukurumidza richave rakakosha kuti ive nechokwadi chekubudirira kwechirongwa ichi chakakosha.
Zvinokurudzira, nyika yakatotora danho rinokosha mune izvi. Recent reforms to Chisungo 106.1.18 yemutemo wemutero zvino inopa kuregererwa kwemutero pamutero wepurofiti kune mimwe mipiro kumatanho edzidzo. Izvi zvinobvumira vanoisa mari kuti vabvise inosvika gumi neshanu muzana yemubairo wavo kana vachipa kumasangano akatenderwa edzidzo, vachidzikisa mari yavo yemutero uye mutoro wese wemutero.
Aya ndiwo mavambo ane tariro, uye hurumende inogona kuramba ichiwana rutsigiro kuburikidza nekuwedzera izvi zvinokurudzira kukurudzira kunyange kuwedzera philanthropic investimendi mudzidzo.
Zvakare, ndinoda kusimbisa kuti zvirongwa izvi hazvipedze hupfumi kana kuisa mutoro wemari kuhurumende; asi, vanokurudzira kukura kweupfumi, kusikwa kwemabasa, uye kufambira mberi kwedzidzo. Zvisinei, kuita chiito panguva yakakodzera kunokosha, sezvo vavakidzani vedu vasiri kutimirira. Nekusimuka kweAI, kurasikirwa kunogona kuitika kwatingangotarisana nako mune ramangwana kunogona kunge kwakakura kupfuura zvatiri kuona izvozvi.
Kuti ive hubhu yeruzivo nekutsvagisa, Azerbaijan inofanirwa kuwedzera matanho akadai kugadzira nharaunda iyo masangano epamusoro-soro edzidzo uye vanoisa mari vanonzwa kugamuchirwa, kutsigirwa, uye kukurudzirwa kupa.
Kuedza uku kunofanirwa kuvakira pakubudirira kwemayunivhesiti eAzerbaijani mukuvandudza mazinga epasi rose. Kunyanya kukosha, Baku State University neAzerbaijan University, iyo yakachengetedza nzvimbo mu500 yepamusoro Shanghai Chinzvimbo kekutanga.
Nekuita magadzirirwo akazara emitero, kukwezva mhando dzedzidzo dzepasi rose, uye nekusimudzira hwaro hwakasimba hwekutonga, nyika inogona kuisa hwaro hwechikamu chedzidzo chine simba uye chemberi.
Goverana ichi chinyorwa:
EU Reporter inoburitsa zvinyorwa kubva kwakasiyana-siyana ekunze zvinyorwa zvinoratidza maonero akasiyana. Zvinzvimbo zvakatorwa muzvinyorwa izvi hazvisi hazvo zveEU Reporter. Ndapota ona EU Reporter yakazara Mitemo neMamiriro ekubudiswa kuti uwane rumwe ruzivo EU Reporter inombundira hungwaru hwekugadzira sechishandiso chekusimudzira kunaka kwevatapi venhau, kushanda nesimba, uye kuwanikwa, uku ichichengeta tarisiro yakasimba yehupepeti hwevanhu, tsika, uye kubuda pachena mune zvese zvinobatsirwa neAI. Ndapota ona EU Reporter yakazara AI Policy mamwe mashoko.
-
Circular hupfumi4 mazuva apfuuraKodzero yekugadzirisa: Kodzero itsva dzevatengi dzekugadzirisa kuri nyore uye kunokwezva
-
Pakisitani4 mazuva apfuuraKurwisa Hugandanga: Kuchengetedza hutungamiriri uye kudzokera shure kwehutongi hwedemocracy muJammu neKashmir inotongwa nePakistan
-
Aviation / ndege4 mazuva apfuuraKambani inotungamira iri kuita basa rayo kusimudzira tarenda rezvekufambisa ndege rechizvarwa chinotevera
-
Kuenda kune dzimwe nyika4 mazuva apfuuraDare reparamende reEU rinofanira kusanganazve kuti rikurukure nezvedambudziko reCeuta, vanodaro vamwe veMP
